Người mới chọn xì gà: đọc bảng xếp hạng sao cho đỡ tốn tiền

Có một cái bẫy khá vui mà mình từng dính: thấy một điếu đứng đầu bảng, lập tức nghĩ nó sẽ là điếu ngon nhất đời mình. Đời không đơn giản thế. Khẩu vị xì gà không phải bảng điểm thi đại học, đứng nhất chưa chắc hợp với cái miệng đang quen điếu nhẹ và một tách cà phê sữa đá.

Tin mới là Cigar Dojo vừa mở Cigar Ranker, một bảng xếp hạng do cộng đồng cùng góp danh sách. Người dùng đăng ký có thể đưa vào tối đa 20 điếu yêu thích trong năm, sửa danh sách khi năm trôi qua, rồi hệ thống gom lại thành bảng chung. Nền tảng còn cho xem thông tin về lá wrapper, binder, filler, nhà máy, xuất xứ và khoảng giá. Nghe khá tiện cho người mới, vì thay vì gõ tên một điếu rồi bơi trong mớ review, các bác có thêm một cái bản đồ để bắt đầu.

Nhưng bản đồ không phải đường đi. Cigar Ranker đang cố giảm chuyện một người chỉ bỏ một phiếu cho một điếu rồi làm bảng nghiêng hẳn, bằng cách cho danh sách dài hơn có trọng số lớn hơn. Bảng trực tiếp cũng sẽ được ẩn khi gần tới hạn chốt để hạn chế việc chạy theo thứ hạng từng giờ. Cách làm này hợp lý, dù nó vẫn là tiếng nói của nhóm người đang tham gia nền tảng, không phải phán quyết từ trên trời rơi xuống.

Mình thích nhất ở chuyện này là nó đặt hai kiểu xếp hạng cạnh nhau. Cigar Aficionado vẫn chấm mù, tháo band và thay bằng nhãn trắng trước khi panel hút thử. Cách đó giảm định kiến về thương hiệu, giá hay quốc gia. Còn Cigar Ranker hỏi cộng đồng: các bác thật sự muốn hút điếu nào trong năm nay? Một bên đo màn thể hiện trong buổi thử có kiểm soát, bên kia đo mức độ người hút muốn quay lại và đưa điếu đó vào danh sách của mình. Cả hai đều có ích, miễn là mình đừng nhầm chúng là cùng một thứ.

Lấy một ví dụ dễ hình dung. Danh sách xì gà điếu dài gần đây của Cigar Aficionado có những lựa chọn 91 đến 95 điểm, giá niêm yết tại Mỹ khoảng 9,87 đến 28,90 USD một điếu. Một điếu Casa Magna Colorado Churchill chưa tới 10 USD nhưng khá mạnh; Ashton Heritage Puro Sol Churchill lên 95 điểm, thiên về da thuộc, hạt rang và caramel. Điểm cao kể cho mình biết panel thấy gì trong điều kiện của họ. Nó chưa kể điếu đó có hợp với người mới, khí hậu nóng ẩm hay túi tiền ở Việt Nam không.

Ở bảng cộng đồng, một điếu mới như Tatuaje Old Man and the C Monster cũng dễ gây chú ý vì hình thức lạ: một lonsdale đi cùng một culebra, đều dài 7 inch và ring 44, dùng toàn thuốc Nicaragua. Bộ này được làm giới hạn 1.300 hộp, mỗi hộp sáu coffin, giá Mỹ 54 USD một coffin. Đọc tin xong thì vui mắt thật, nhưng mình sẽ không khuyên người mới mua ngay cả bộ chỉ vì nó có thể xuất hiện trong danh sách xếp hạng. Culebra là ba điếu xoắn lại, trải nghiệm thú vị hơn là lựa chọn an toàn để tìm hiểu khẩu vị đầu tiên.

Nếu các bác mới hút, mình sẽ dùng bảng xếp hạng theo cách hơi thực dụng. Chọn một điếu đứng cao nhưng có profile được mô tả rõ, kích thước vừa phải và không quá mạnh. Đừng bắt đầu bằng điếu dài hàng tiếng đồng hồ, cũng đừng mua nguyên hộp. Mua một hoặc hai điếu từ cửa hàng chuyên xì gà có hóa đơn, bảo quản đúng ẩm và tư vấn được nguồn hàng. Ở Việt Nam, giá bán lẻ thực tế có thể cao hơn giá Mỹ rất nhiều vì thuế, vận chuyển và độ khan; với các dòng phổ thông non-Cuba, mình thường dự trù khoảng 250.000 đến 700.000 đồng một điếu để thử, còn hàng giới hạn hoặc Cuba chính hãng có thể vượt xa mức đó. Đây là khoảng ngân sách tham khảo, không phải bảng giá cố định.

Sau khi hút, các bác ghi lại ba chuyện thôi: điếu có dễ hút không, vị thay đổi ra sao và mình có muốn hút lại không. Đừng cố chấm 96,5 điểm khi mới hút được mười điếu. Một dòng “hơi cay, cuối điếu có cacao, nhưng bị nghẹt” có giá trị cho lần mua sau hơn một con số thật đẹp mà mình không biết vì sao lại cho như vậy.

Vậy Cigar Ranker có đáng xem không? Có. Nó là chỗ khởi đầu tốt để tìm tên điếu, xem cộng đồng đang bàn gì và đối chiếu với danh sách riêng của mình. Nhưng quyết định mua nên đi qua ba cửa: profile có hợp không, giá ở Việt Nam có chịu được không và nơi bán có đáng tin không. Bảng xếp hạng giúp mình bớt mò. Cái miệng và ví tiền mới là hai giám khảo cuối cùng.

Mình sẽ theo dõi xem bảng năm nay có kéo được người hút Việt Nam tìm ra những điếu vừa túi tiền hay lại toàn tên limited khó gặp. Các bác đã từng mua một điếu chỉ vì nó đứng top chưa? Kết quả là khám phá được chân ái, hay học phí khói bay thẳng lên trần nhà?

Ảnh: Cigar Coop (Cigar Dojo)