Xì gà Indonesia lên ngôi: từ cuốn sách của Yadie Dayana

Mình thú thật, bấy lâu mình cứ mặc định xì gà “ngon” thì phải Cuba, “mạnh” thì Nicaragua, “êm” thì Dominican. Lá Sumatra của Indonesia thì mình chỉ biết đến như một loại wrapper lặng lẽ nằm trong bao nhiêu blend của mấy hãng lớn. Tuần rồi đọc tin Cigar Journal ra cuốn sách mới, mình mới ngã ngửa: hóa ra Indonesia đang âm thầm xây hẳn một bản sắc xì gà riêng, chẳng thua gì mấy ông láng giềng bên kia bán cầu.

Ảnh: Cigar Journal

Cuốn sách tên Indonesian Cigar For The World, tác giả Yadie Dayana. Ông này không phải dân viết lách. Yadie mở Dayana Cigar Lounge ở Jakarta từ 2007, tự làm nhãn Dayana Cigars, và từng vô địch Cigar Smoking World Championship tại Kuala Lumpur hai năm 2019 với 2023. Một người trong nghề viết về nghề mình, nên cuốn sách có mùi thực tế chứ không phải báo cáo hoa hòe.

Sách ghi lại cả một dòng thời gian thuốc lá Indonesia: từ thời Đông Ấn Hà Lan thế kỷ 18, qua mấy công ty thuốc lá của Hà Lan thế kỷ 19, những hãng xì gà đầu tiên đầu thế kỷ 20, cho đến sau độc lập 1945 với các công ty quốc doanh và tư nhân. Đọc xong mình thấy xấu hổ thật: sống cạnh Indonesia bao nhiêu năm mà chẳng biết hàng xóm có hẳn một lịch sử xì gà như thế.

Chi tiết làm mình ấn tượng nhất là vùng Jember. Nơi này được chính phủ Indonesia công nhận là “Cigar City” từ 2019, và giờ tổ chức luôn Jember Cigar Festival hằng năm. Một vùng trồng thuốc được coi như di sản quốc gia. Còn bên mình, Cao Bằng cũng trồng thuốc lá giỏi, nhưng mới dừng ở thuốc điếu, chưa thành được một “thủ phủ xì gà” có lễ hội riêng.

Yadie không chỉ viết sử. Ông ấy quét sáng luôn mấy nhãn đang nổi: Wismilak, 1619 Cigars, Bin Cigar Factory, Besuki Raya với hai dòng El Gaucho và Dos Hermanos. Còn nhà ông, Dayana Cigars, ra mắt điếu Robusto-P từ tận 2014, rồi đến Princess, Project No.2 Torpedo, dòng Maduro, và năm nay tung bộ ba Revolution, His Love, Blue. Vừa mở lounge, vừa làm nhãn, vừa đi thi hút thuốc khắp nơi. Đúng chất một ông nghiện xì gà quay sang làm kinh doanh bằng tình yêu.

Thế thì xì gà Indonesia có gì khác? Mấu chốt nằm ở thuốc lá: Sumatra, Java, và Besuki ở Đông Java. Theo mô tả chung từ giới chơi, điếu Indonesia thường nhẹ hơn, thơm hơn, nốt gỗ và gia vị rõ, thi thoảng có chút ngọt. Khác hẳn Cuba vốn đất, da, hạt tiêu, hay Nicaragua vốn đầy và cay nồng. Lá Besuki vốn dùng trong kretek (thuốc lào kẹp đinh hương) nên mang hương thơm đặc trưng, nhưng điếu cigar thuần thì không có đinh hương đâu, các bác yên tâm.

Mình chưa có dịp hút thử chính thức một điếu Dayana nên sẽ không phán xét “ngon” ở đây. Chỉ tò mò thôi. Mà sự tò mò này dẫn mình sang câu hỏi thực tế hơn: ở Việt Nam mình có dễ mua không?

Câu trả lời hơi cay. Indonesia là hàng xóm sản xuất xì gà lớn gần nhất, thế mà bước vào mấy shop ở Sài Gòn hay Hà Nội, bày toàn Cuba với mấy dòng non-Cuba quen thuộc. Xì gà Indonesia hầu như vắng bóng. Lý do dễ hiểu: thị hiếu mình vẫn nặng Cuba, cộng với mạng lưới phân phối của mấy hãng Indonesia chưa vươn sang đây. Nhưng với các bác muốn mở rộng khẩu vị mà không muốn xót ví, đây lại là hướng hay. Xì gà premium Indonesia giá quốc tế thường mềm hơn Cuba cùng hạng: một điếu Dayana tầm 8-12 USD theo giá tham khảo, tức khoảng 200-300 nghìn đồng, rẻ hẳn so với một điếu Cohiba hay Padron.

Còn mua ở đâu? Chưa có shop Việt nhập chính ngạch. Cách thực tế nhất là ghé Jakarta, ghé luôn lounge của Yadie và canh dịp Jember Cigar Festival, hoặc qua mấy group ASEAN, nhờ người quen xách tay. Rủi ro quen thuộc: thuế và hàng giả, giống y như mọi lần mua xì gà xách tay.

Một điểm vui là cách thưởng thức. Mình toàn thấy anh em mình phối xì gà với whisky. Nhưng với dòng Indonesia nhẹ và thơm, mình lại nghĩ vài điếu ấy mà nhâm nhi với cà phê sữa đá, trà sen, hay một chai bia craft nhẹ thì hợp hơn nhiều. Đổi gió sang đồ uống bản địa, vừa rẻ vừa đúng tinh thần “xì gà của hàng xóm”.

Mình viết bài này không phải để các bác đổ xô săn xì gà Indonesia ngay ngày mai. Mà vì câu chuyện của Yadie Dayana nhắc mình một điều: xì gà không chỉ thuộc về Cuba hay phương Tây, nó là văn hóa đang lớn lên ngay sát nhà. Có bác nào từng thử chưa, hay biết shop nào ở Việt Nam đã nhập rồi thì chỉ mình với nhé.